Ernstige stroomuitval is voor Nederlandse organisaties niet langer alleen een technisch risico, maar ook een vraagstuk van bedrijfscontinuïteit en governance.
De stroomstoring in Spanje en Portugal van april 2025 liet zien hoe een ernstige verstoring in één deel van een onderling verbonden systeem kan escaleren tot een bredere, grensoverschrijdende gebeurtenis die het dagelijks leven en de economische activiteit raakt. Uit het eindrapport van ENTSO-E blijkt hoe uitdagingen op het gebied van spanningsregeling en systeemstabiliteit aan zulke verstoringen kunnen bijdragen. Voor organisaties die zijn aangesloten op het Nederlandse elektriciteitsnet is de praktische les dat zij inzicht moeten hebben in kritieke afhankelijkheden en zich moeten voorbereiden op verstoringen, zonder ervan uit te gaan dat zich in Nederland hetzelfde zal voordoen.
Tegelijkertijd stellen Nederlandse en Europese kaders voor weerbaarheid, cyberbeveiliging en energiemarkten hogere eisen aan de manier waarop organisaties zich voorbereiden op ernstige onderbrekingen en daarmee omgaan. Sectorbrede initiatieven zoals het Sectorpact Weerbaar Energiesysteem benadrukken dat weerbaarheid inmiddels als een gedeelde verantwoordelijkheid wordt gezien. Ook organisaties die op het elektriciteitsnet zijn aangesloten, moeten hun eigen paraatheid beoordelen en documenteren.
Voor organisaties die op het elektriciteitsnet zijn aangesloten, begint weerbaarheid met praktische vragen: wat moet blijven functioneren als de stroom uitvalt, en hoe lang? Kunt u aantonen dat uw governance, verantwoordelijkheden, contracten en continuïteitsafspraken dat plan ondersteunen?
Wat u moet weten
Op het onderling verbonden Nederlandse elektriciteitsnet kan een grote stroomstoring of een periode van afschakeling de bedrijfsvoering op uw belangrijke locaties verstoren. Ook kunnen continuïteitsplannen, contractuele verplichtingen en verantwoordelijkheden op het gebied van weerbaarheid op de proef worden gesteld. Ook nadat de stroomvoorziening is hersteld, kunnen er vragen blijven. Toezichthouders, klanten, financiers en verzekeraars willen dan weten wat er is gebeurd en hoe uw organisatie heeft gereageerd.
Voor organisaties die zijn aangesloten op het Nederlandse elektriciteitsnet zijn drie praktische vragen van belang:
1. Weet u wat er van uw organisatie wordt verwacht, in Nederland en daarbuiten?
Organisaties moeten begrijpen welke Nederlandse verplichtingen op het gebied van weerbaarheid en cyberbeveiliging op hen van toepassing zijn, hoe de verantwoordelijkheden op bestuursniveau zijn belegd en hoe de regels over melding, schadebeperking en aansprakelijkheid verschillen in andere landen waar zij actief zijn.
2. Zijn uw contracten bestand tegen stroomuitval?
Beoordeel en test uw belangrijkste overeenkomsten, waaronder PPA’s, overeenkomsten voor directe lijnen en private wire-constructies, EPC- en O&M-contracten, overeenkomsten over energieopslag en flexibiliteit, energiegemeenschappen, afspraken over warmtenetten en SLA’s voor datacenters en telecomdiensten. Een stroomstoring geldt niet automatisch als overmacht en ontslaat een partij niet zonder meer van haar verplichtingen. Dit hangt af van het contract, de omstandigheden en het toepasselijke recht.
3. Werkt uw plan in de praktijk en kunt u uw beslissingen achteraf toelichten?
Wie beslist welke activiteiten doorgaan en welke veilig worden stilgelegd? Hoe neemt u contact op met medewerkers, klanten en leveranciers als telecom- of IT-diensten worden verstoord, en hoe organiseert u de herstart? Het oefenen van deze scenario’s kan helpen om uw afspraken te toetsen. Een helder verslag van het verloop van de storing, de meldingen, de genomen maatregelen om de gevolgen te beperken en de belangrijkste beslissingen kan u helpen uw reactie achteraf toe te lichten aan toezichthouders, klanten, verzekeraars en zakenpartners.
Hoe wij u kunnen helpen
Osborne Clarke helpt organisaties op het Nederlandse net om hun weerbaarheid tegen black-outs praktisch en in samenhang te organiseren. Ons team combineert kennis van energieregulering en netcodes, ervaring met projecten en contracten, expertise op het gebied van technologie en cyber, en ervaring met geschillen en onderzoeken. Bent u in meerdere landen actief, dan werken we samen met onze collega’s elders in Europa.
- Verplichtingen en governance - Breng in kaart welke Nederlandse en Europese eisen op het gebied van weerbaarheid en cyberbeveiliging voor uw organisatie gelden, hoe de verantwoordelijkheden bij bestuur en management zijn belegd en of risicoanalyses, continuïteitsplannen en incidentrespons op elkaar aansluiten.
- Contracten en projecten - Beoordeel uw belangrijkste overeenkomsten, zoals PPA’s, afspraken over directe lijnen en private wires, EPC- en O&M-contracten, opslag- en flexibiliteitsovereenkomsten, energiegemeenschappen, warmtenetten en SLA’s voor datacenters en telecom. Let daarbij onder meer op overmachtsbepalingen, serviceniveaus, meldings- en mitigatieplichten, aansprakelijkheid, opschortings- en beëindigingsrechten, betalingsbescherming en termijnen.
- Continuïteit, onderzoeken en geschillen - Breng de gevolgen voor uw belangrijkste diensten en locaties in kaart. Bereid u voor op vragen van toezichthouders en marktpartijen en stel vast welke documentatie van belang kan zijn bij eventuele claims, onderzoeken of geschillen.
- Verzekeringen en risicoverdeling - Beoordeel hoe de voorwaarden van uw bedrijfsschade- en cyberverzekering zich verhouden tot uw contracten en tot de mogelijke financiële gevolgen van een onderbreking of netbeperking. Of er dekking is, hangt af van de polisvoorwaarden en de omstandigheden.
Wij combineren kennis van het Nederlandse net en de Nederlandse regelgeving met een Europees perspectief. Zo ziet u waar de eisen in Nederland afwijken van andere markten, stelt u de juiste prioriteiten en zet u praktische stappen om uw weerbaarheid te versterken.
Kom in contact met een van onze experts
