Nieoficjalny projekt EU Product Act przyznaje Komisji Europejskiej bezpośrednie uprawnienia egzekucyjne i nakłada na platformy handlu elektronicznego odpowiedzialność zbliżoną do roli upoważnionego przedstawiciela

Projekt European Product Act (EPA) wyciekł przed planowaną publikacją formalnego wniosku Komisji Europejskiej, która ma nastąpić 6 października 2026 r. EPA miałaby zastąpić decyzję nr 768/2008/WE, rozporządzenie (WE) nr 765/2008 oraz rozporządzenie (UE) 2019/1020, konsolidując zasady dotyczące zgodności produktów (New Legislative Framework) i nadzoru rynku (Market Surveillance Regulation) w jednym, bezpośrednio stosowanym rozporządzeniu. Zakres projektowanych przepisów nie obejmuje żywności i pasz.

Projekt potwierdza kierunek, w jakim zmierza podejście UE do regulacji produktów. Strategie na szczeblu krajowym w Europie (na przykład nacisk rządu hiszpańskiego na nadzór rynkowy nad sprzedażą internetową i importem z państw trzecich) wskazują na ogólnoeuropejskie zaangażowanie w tworzenie ram bezpieczeństwa dostosowanych do współczesnego transgranicznego handlu elektronicznego i złożonych globalnych łańcuchów dostaw.

Poniżej przedstawiono trzy najważniejsze zmiany dla platform internetowych, importerów i producentów wraz z konsekwencjami dla przedsiębiorstw z branży technologicznej i sztucznej inteligencji (AI) w ramach systemu cyfrowego paszportu produktu (DPP).

Odpowiedzialność platform internetowych

Zgodnie z projektem platformy internetowe, które nie zweryfikują dokumentacji potwierdzającej zgodność produktu przed dopuszczeniem go do sprzedaży, mogą zostać uznane za podmioty pełniące funkcję upoważnionego przedstawiciela tego produktu.

Przed umożliwieniem sprzedaży produktu przeznaczonego dla użytkowników końcowych w UE operator platformy handlowej będzie zobowiązany zweryfikować, czy produkt posiada ważny cyfrowy paszport produktu (DPP) lub wymaganą dokumentację zgodności oraz czy treść oferty jest z nimi zgodna. Weryfikacja ta może być przeprowadzana przy wykorzystaniu narzędzi automatycznych i nie ma prowadzić do ustanowienia ogólnego obowiązku monitorowania. Rozwiązanie to wyraźnie nawiązuje do podejścia przyjętego w akcie o usługach cyfrowych (DSA), który również zwiększa odpowiedzialność pośredników cyfrowych.

Jeżeli organ nadzoru rynku nakaże usunięcie oferty, platforma będzie zobowiązana podjąć stosowne działania w ciągu dwóch dni roboczych, poinformować o ich wykonaniu w ciągu kolejnych czterech dni oraz zapobiec ponownemu pojawieniu się tego samego produktu pod inną ofertą.

Istotną nowością jest projektowany mechanizm odpowiedzialności rezerwowej. Jeżeli platforma nie dopełni obowiązków weryfikacyjnych, a produkt zostanie wprowadzony na rynek bez podmiotu gospodarczego mającego siedzibę w UE i odpowiedzialnego za jego zgodność, platforma przejmie obowiązki upoważnionego przedstawiciela. W przypadku platform współpracujących z licznymi sprzedawcami z państw trzecich może to oznaczać konieczność gruntownego przeglądu procedur weryfikacji sprzedawców, systemów identyfikacji produktów oraz procesów usuwania ofert.

Projekt przewiduje również szereg dodatkowych obowiązków dla platform handlowych, w tym rejestrację w unijnym centrum danych nadzoru rynku (EU Market Surveillance Data Hub), wyznaczenie punktów kontaktowych ds. zgodności, prezentowanie określonych informacji o producencie i bezpieczeństwie produktu oraz współpracę przy działaniach związanych z wycofywaniem produktów z rynku. Sprzedawcy wielokrotnie oferujący produkty niezgodne z wymogami mogą zostać zawieszeni w korzystaniu z usług platformy.

Projekt ma na celu uzupełnienie Aktu o usługach cyfrowych (DSA), określając obowiązki związane ze zgodnością z przepisami, specyficzne dla platform handlowych, oraz „wdrażając w praktyce" narzędzia DSA służące zapewnieniu zgodności produktów. DSA stosuje się bowiem bez uszczerbku dla przepisów unijnych dotyczących ochrony konsumentów i bezpieczeństwa produktów, w tym obecnego rozporządzenia w sprawie nadzoru rynku (UE) 2019/1020, które miałoby zostać zastąpione przez EPA.

Już dziś DSA nakłada na platformy handlowe obowiązek:

• pozyskiwania danych identyfikacyjnych przedsiębiorców i podejmowania starań w celu weryfikacji ich wiarygodności oraz kompletności;
• projektowania interfejsów umożliwiających przedsiębiorcom przekazywanie informacji dotyczących zgodności produktów i ich oznakowania;
• podejmowania starań w celu sprawdzenia, czy wymagane informacje zostały przekazane przed dopuszczeniem produktów do sprzedaży;
• przeprowadzania wyrywkowych kontroli opublikowanych ofert w oparciu o oficjalne bazy danych.

Projekt EPA rozwija te obowiązki, wymagając wdrożenia wewnętrznych procedur zapewniających zgodność z przepisami. Jednocześnie wprowadza istotną zmianę jakościową: dotychczasowa weryfikacja prowadzona „z należytą starannością” miałaby stać się warunkiem koniecznym dopuszczenia produktu do sprzedaży za pośrednictwem platformy.

Uprawnienia wykonawcze Komisji

EPA przyznałaby Komisji Europejskiej bezpośrednie kompetencje dochodzeniowe i egzekucyjne wobec produktów niezgodnych z wymogami prawa UE, importowanych z państw trzecich.
Komisja mogłaby skorzystać z tych uprawnień, jeżeli dany produkt stwarza zagrożenie, istnieje ryzyko jego szerokiej dystrybucji na rynku unijnym, a żadne państwo członkowskie nie wszczęło postępowania w następstwie powiadomienia otrzymanego od Komisji.

Po stwierdzeniu niezgodności Komisja mogłaby nakazać podjęcie działań naprawczych, zakazać dalszej dystrybucji produktu, nakazać jego wycofanie z rynku, zobowiązać dostawców usług internetowych do usunięcia określonych treści, a także nakładać bezpośrednie kary finansowe. Projekt przewiduje również możliwość stosowania środków tymczasowych, w tym czasowego zawieszenia działalności podmiotu gospodarczego lub platformy handlowej. Środki takie mogłyby zostać zastosowane, jeżeli w ciągu ostatnich ośmiu lat stwierdzono co najmniej trzy istotne przypadki niezgodności. W sprawach dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa publicznego działania tymczasowe mogłyby być podejmowane ze skutkiem natychmiastowym.

Dodatkowo projekt zakłada szerszą współpracę między organami nadzoru rynku. Materiały dowodowe zgromadzone przez organ jednego państwa członkowskiego mogłyby być wykorzystywane przez organy innych państw. W praktyce oznacza to, że problem zidentyfikowany w jednym kraju mógłby znacznie szybciej przełożyć się na działania egzekucyjne w całej UE, niż ma to miejsce obecnie. Dla przedsiębiorstw prowadzących działalność transgraniczną zwiększa to ryzyko, że postępowanie wszczęte w jednym państwie będzie miało konsekwencje na poziomie całego rynku unijnego.

Kary

Projekt przewiduje obowiązek ustanowienia przez państwa członkowskie sankcji za określone naruszenia popełniane przez podmioty gospodarcze, jednostki notyfikowane oraz platformy handlowe.
Kary pieniężne miałyby wynosić od 1% do 6% rocznego światowego obrotu osiągniętego w poprzednim roku obrotowym. W przypadku przekazania informacji nieprawidłowych, niekompletnych lub wprowadzających w błąd przewidziano odrębną minimalną sankcję w wysokości co najmniej 1% światowego obrotu lub dochodu. Okresowe kary pieniężne miałyby wynosić co najmniej 5% średniego dziennego światowego obrotu lub dochodu.

Jeżeli Komisja skorzysta ze swoich bezpośrednich uprawnień egzekucyjnych, będzie mogła dodatkowo nakładać kary sięgające 6% światowego rocznego obrotu. Sankcje nakładane przez Komisję nie zastępowałyby kar krajowych, lecz funkcjonowałyby równolegle. Uprawnienie Komisji do nakładania takich kar miałoby podlegać pięcioletniemu terminowi przedawnienia. Oznacza to realne zwiększenie ryzyka finansowego dla przedsiębiorstw prowadzących działalność na rynku unijnym. 

Cyfrowy paszport produktu

EPA ustanowi horyzontalne ramy dotyczące paszportu produktu cyfrowego (DPP), które mają zastosowanie wszędzie tam, gdzie przepisy sektorowe wymagają posiadania DPP. Producenci muszą zasadniczo sporządzić i zarejestrować DPP przed wprowadzeniem produktu do obrotu oraz przechowywać zarówno DPP, jak i dokumentację techniczną przez 10 lat.

Produkty przedprodukcyjne i konfigurowalne

Jeżeli produkt jest oferowany online, zanim został wyprodukowany i zanim dostępne będą informacje dotyczące konkretnego egzemplarza lub partii tego produktu, sprzedawcy będą zobowiązani zapewnić wyraźnie oznaczony referencyjny DPP oraz zagwarantować dostęp do ostatecznej wersji DPP przed dostawą. 

Aktualizacja oprogramowania po sprzedaży

Istotna modyfikacja produktu będzie wymagała sporządzenia nowego, powiązanego DPP. Podobnie jak w przypadku innych aktów prawnych UE, takich jak Akt w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) czy rozporządzenie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR), próg określający, co stanowi „istotną modyfikację”, będzie wymagał szczegółowej analizy w miarę opracowywania przepisów sektorowych.

Zautomatyzowane egzekwowanie przepisów

Projekt przewiduje, że technologia indeksująca Komisji Europejskiej będzie identyfikować oferty produktów niezgodne z przepisami, a zautomatyzowane wezwania do ich usunięcia będą wysyłane do platform handlowych i sprzedawców za pośrednictwem mechanizmu powiadomień przewidzianego w DSA. Dane dotyczące ofert produktów oraz informacje zawarte w cyfrowych paszportach produktów, które nie są ze sobą zgodne, będą zatem bezpośrednim przedmiotem działań egzekucyjnych.

Dodatkowe propozycje

Projekt zawiera również:

• po upływie okresu przejściowego, w którym fizyczne umieszczanie oznakowania CE na produktach będzie nadal dopuszczalne, nowe wymogi dotyczące cyfrowego oznakowania CE w ramach samego cyfrowego paszportu produktu, mające odzwierciedlać postępującą cyfryzację informacji dotyczących zgodności produktów oraz przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym;
• unijną opłatę za nadzór rynku pobieraną od każdego importowanego produktu przez organy celne, przy czym stawka będzie niższa dla importu hurtowego niż dla pojedynczych przesyłek realizowanych w ramach sprzedaży na odległość;
• mechanizm zawieszenia i przekazania przez organy celne w przypadku importu budzącego podejrzenia co do zgodności z obowiązującymi wymogami. Organy nadzoru rynku będą miały cztery dni robocze na potwierdzenie lub uchylenie zawieszenia, a koszty utylizacji będą podlegały zwrotowi przez odpowiedzialny podmiot w przypadku potwierdzenia niezgodności;
• obowiązkowe ubezpieczenie od odpowiedzialności zawodowej dla upoważnionych przedstawicieli, przy czym brak takiego ubezpieczenia będzie stanowił odrębne naruszenie podlegające karze; oraz
• bardziej rygorystyczne przesłanki umożliwiające organom odmowę przedłużenia uprawnień jednostki notyfikowanej, w tym powtarzające się zastrzeżenia zgłaszane w ramach nadzoru rynku, uzasadnione skargi podmiotów gospodarczych lub stwierdzone przez Komisję zagrożenie dla jednolitego rynku.
   

Komentarz Osborne Clarke 

Oczekuje się, że formalny wniosek Komisji zostanie przedstawiony 6 października 2026 r. Przed tą datą możliwości wprowadzenia istotnych zmian są ograniczone, jednak sam wniosek może jeszcze ulec zmianom w toku procesu legislacyjnego. Przedsiębiorstwa powinny już teraz rozważyć, w jaki sposób ich obecne systemy i procesy będą musiały zostać dostosowane do przewidywanych nowych wymogów zawartych w projekcie. Pozwoli to zidentyfikować kluczowe obszary wymagające monitorowania w miarę postępów prac nad EPA.

Operatorzy platform handlowych online powinni zwrócić uwagę na wyraźny kierunek działań Komisji i przeprowadzić audyt obecnych procedur on-boardingowych sprzedawców oraz procesów weryfikacji produktów pod kątem proponowanego mechanizmu odpowiedzialności rezerwowej. Producenci i importerzy produktów objętych regulacjami, w tym systemów AI i urządzeń konsumenckich, powinni ocenić, czy ich infrastruktura jest przygotowana do obsługi cyfrowego paszportu produktu (DPP). Wszystkie przedsiębiorstwa dostarczające produkty użytkownikom końcowym w UE powinny wyznaczyć podmiot odpowiedzialny mający siedzibę w UE dla swoich łańcuchów dostaw oraz przeanalizować potencjalne ryzyka związane z proponowanym systemem sankcji.

Jeżeli potrzebują Państwo wsparcia w ocenie konsekwencji tych zmian dla swojej działalności, zapraszamy do kontaktu z poniższymi ekspertami.